Uzun süredir sınava hazırlanıyorsunuz. Sınavın yaklaşmasıyla birlikte büyük bir endişe yaşıyor, uykuya dalmakta güçlük çekiyor, yemek yiyememekten şikayet ediyor ve artık hayattan zevk alamıyor olabilirsiniz. Peki nedir bizi böylesine endişelendiren? Sınavlardan korkuyor muyuz yoksa onlarla ilgili kaygı mı yaşıyoruz? Ancak bu soruların cevabını verebilmek için öncelikle bu iki kavramın ne demek olduğunu bilmek gerekiyor. Korku, genel olarak bizde fiziksel bir sorun yaratacak olan durumlardır. Mesela köpekten korkarız, çünkü bizi ısırması fiziksel bir rahatsızlığa neden olabilir. Kaygı ise korkulmayacak ve bizde çok büyük fiziksel hasarlar meydana getirmeyecek durumlardır. Örneğin; üniversite sınavı sadece bir sınavdır. Bize fiziksel olarak bir zarar vermez. Onu korkunç ve kaygı duyulacak hale getiren biz ve bizim o sınava olan bakış açımızdır.

Peki sınavda yaşanan her heyecan kaygı mıdır?

Sınavdan önce heyecanlanmakla sınav kaygısı aynı şeyler değildir. Belli ölçüdeki heyecanın insanı motive etmek için gerekli olduğu gerçeği kaçınılmaz. Ancak kaygılı olan bir öğrencinin sınav yaklaştıkça kaygısı ve telaşı artar, bu telaş onun çalışmasına ve öğrenmesine engel olur, hatta sınavda bildiklerini unutmasına, tutulup kalmasına yol açabilir.

Sınav kaygısının fiziksel belirtileri:

·  Kalp çarpıntısı

·  Hızlı nefes alıp - verme

·  Nefes darlığı

·  Terleme ve / veya titreme

·  Mide şikayetleri

·  Karın ağrısı

·  Bağırsak hareketlerinde değişme (ishal - kabızlık)

·  Organize olamama

·  Baş ağrısı

·  Baş dönmesi

·  Huzursuz uyku, kabus görme, aşırı uyku veya uykusuzluk

·  Konsantrasyon bozuklukları

·  Yorgunluk belirtileri

·  Yeme alışkanlıklarında değişiklik

Sınav kaygısının duygusal belirtileri:

·  Gerçeklik hissinin kaybolması

·  Kontrolün kaybedileceği hissi

·  Endişe

·  Huzursuzluk

·  Güvensizlik

·  Çaresizlik

·  Öfke - kızgınlık

·  Korku

·  Ümitsizlik

·  Hayal kırıklığı

·  Mutsuzluk

·  Tedirginlik

Kaygı yaşayan ve yaşamayanlar arasındaki farklar nelerdir?

Kaygı düzeyi normal olan kişiler sınav durumlarını başarılarının test edileceği bir fırsat olarak değerlendirirken, kaygısı normalin üzerinde olan kişiler;

·  Bu durumları bir tehdit olarak algılar.

·  Sınavla ilgili durumlarda kendileriyle olumsuz bir diyalog içine girer. Gerçek dışı ve karamsar bir düşünce tarzını seçerler.

·  Sınav öncesi ve sonrası fizyolojik uyarım dereceleri aynı olduğu halde, normal düzeyde kaygı yaşayan kişiler, bu uyarımı sınavda daha fazla çaba göstermeye yönelik bir ipucu olarak algılarken, kaygısı yüksek olanlar yaşadıkları endişe yüzünden, bunu olumsuz bir durum olarak görürler.

·  Buradan da anlaşılacağı gibi, endişe faktörünün sınav başarısına olan etkisi çok fazla. Yapılan araştırmalar, sınav kaygısı yüksek olan kişiler için en büyük sorunun, daha önce öğrendikleri şeyleri sınav sırasında hatırlayamamak olduğunu gösteriyor. Ayrıca kaygısı yüksek olan kişilerin, kaygısı düşük olanlara oranla ders çalışmaya daha çok zaman ayırdıkları görülüyor. Sonuç olarak düşük performansı, bu kişilerin ders çalışma sürelerinin yetersizliğine değil, olumsuz düşünceleriyle kendilerinde yarattıkları başa çıkılamaz derecedeki kaygılarına bağlamak mümkün.

Sınav stresi ile başa çıkmanın yolları

·  Sınava hazırlanın ve tam çalışmış olarak girin.

·  Düzenli olarak spor yapın.

·  Sınavdan bir önceki gece iyi uyumaya çalışın.

·  Sınava kendinize güvenerek girin.

·  Aç karnına sınava asla girmeyin.

·  Sınav yerine biraz erken gidin ve sınava acele ederek telaş içinde girmeyin.

·  Sınavdan önce rahatlamaya çalışın.

·  Son ana kadar asla ders çalışmayın.

Sınav sırasında yapılması gerekenler:

·  Tüm soruları dikkatlice okuyun.

·  Zamanınızı iyi ayarlayın.

·  Zaman zaman duruşunuzu ve oturma pozisyonunuzu değiştirin, bu sizi rahatlatır.

·  Çok heyecanlanıp aklınıza bir sorunun cevabı gelmediğinde paniğe kapılmadan o soruyu geçin.

·  Sınıftaki arkadaşlarınız sınavlarını erkenden bitirip çıkmaya başladığında panik olmayın. Unutmayın ki erken bitirenlere fazla puan verilmiyor.

Bu altın öğütleri kulak arkası etmeyin

·  Sınav başarısı birinci amacınız olmalı, tek amacınız değil.

·  Olumsuz düşünceler endişenizin gerilimini artırıyorsa, öğrenme yeteneğinizi azaltacaktır, unutmayın.

·  Zihninizdeki endişe ve korkuları rafa kaldırın ve sınav sonrasına erteleyin.

·  Kazanamamak dünyanın sonu değil. Mutlaka başka bir çıkış yolu vardır.

·  Stres olabilir, ama panik asla.

·  Geçmişteki başarılarınızı düşünün ve bunları yeniden yaşayabileceğinizi hatırlayın.

·  Öğrenemediklerinizi değil, öğrendiklerinizi düşünün.

·  "Başarmam gerekir" değil, "Başaracak gücüm var" demelisiniz.

·  Unutmayın, her fırsat çalışmak için iyi bir zamandır.