Bazı hastalıklar genetikken büyük bir bölümü annenin hamileliği
süresince etkilendiği hastalık ve enfeksiyonlardan kaynaklanıyor. Kadıköy Şifa
Hastanesi Çocuk Kardiyolojisi Uzmanı Dr. Ferhan Meriç çocuklarda kalp
hastalıkları ile ilgili en önemli 8 soruyu yanıtladı.

 

 

1 - Çocuklarda (bebeklerde) kalp
hastalığı görülme sıklığı nedir? Her kaç bebek kalp hastalığı ile dünyaya
geliyor?

 

Yeni doğan bebeklerde doğumsal kalp
hastalıklarının oranı binde 9'dur. Her doğan

1000 bebekten 9'unda kalp hastalığı
görülür, bu oran yüksek gibi gelebilir ama bu oranın içinde küçük delik ve
basit kapak ve damar darlıkları gibi her çeşit doğumsal kalp hastalıkları da
yer almaktadır.

 

 2 -
Kalp hastalıkları genetik midir yoksa her çocukta görülebilir mi?

 

Kalp hastalıklarının büyük çoğunluğu
genetik değildir. Doğumsal kalp hastalıklarının

oluşumu bir çok faktörle olur bunların
görece az bir kısmını annenin gebelikte

geçirdiği kabakulak, kızamıkçık gibi
enfeksiyonlar, annenin sistemik hastalıkları

(diyabet, bağ dokusu hastalığı vs. ),
alkol, sigara ve uyuşturucu gibi toksinler oluşturur. Down sendromu gibi bazı
sendromlar kromozom bozukluğuna bağlı olarak oluşur. Diğer doğumsal hastalıklar
da önceden bilinemeyen nedenlerle oluşur.

 

3 - Çocuklarda en çok görülen kalp
hastalıkları hangileridir?

 

Doğumsal kalp hastalıklarının önemli
kısmını kalpteki delikler ( VSD, ASD ), kapak ve

damar darlıkları ( kalpten çıkan aort ve
akciğer damarlarının kapaklarındaki

darlıklar, kalp içindeki mitral ve
triküspit kapak hastalıkları ), PDA dediğimiz bebek

doğmadan önce mevcut olup doğumdan sonra
kapanması gerekirken bazen hemen

kapanmayan damar bağlantısı oluştururken
az bir kısmını ise morarma ile giden

kompleks doğumsal kalp hastalıkları
oluşturur.

 

Edinsel
dediğimiz kalp hastalıkları ise sonradan oluşan kalp hastalıkları olup bunlar

enfeksiyon, sistemik hastalıklar ve başka
birçok nedene bağlı ortaya çıkarlar. Bu iki

grup hastalık dışında bu iki grup
hastalıkla birlikte veya tek başına da oluşabilen ritim

bozuklukları dediğimiz ayrı bir hastalık
grubu daha vardır.

 

4 - Hangi çocuklar daha fazla risk
altındadır?

 

Annenin gebelikte bazı enfeksiyonları
geçirmiş olması ve bazı ilaçların kullanılması,

annenin sistemik hastalıklarının olması (diyabet,
bağ dokusu hastalığı vs.) risk

faktörüdür. Alkol, sigara ve uyuşturucu gibi
toksinlere maruz kalan fetüsler daha

fazla risk altındadır. Down sendromu ve
bazı kromozom bozukluklarına bağlı

hastalıklar ileri anne yaşına bağlı
olabileceği için gebelikte tarama testlerinin yapılması

önemlidir. Edinsel kalp hastalıkları
içinde en sık görülenlerden ateşli eklem

romatizması beta hemolitik streptokok
dediğimiz üst solunum yolunun bir enfeksiyon

hastalığına bağlı olarak oluşur ve bu
hastaların bir kısmında da kalp kapaklarında

hasara neden olur.

 

5 - Çocuklarda kalp hastalıklarının
belirtileri nelerdir? Anne babalar nelere dikkat etmeli?

 

• Üfürüm duyulması
• Morarma, morarma nöbeti ve çömelme
• Kilo alamama ve gelişme yetersizliği
• Sık nefes alma, sıkıntılı solunum, göz kapaklarında
  şişme
• Sık solunum yolu enfeksiyonu
• Göğüs ağrısı
• Egzersizi tolere edememek
• Eklem bulguları
• Nörolojik bulgular

 

Bu bulgulardan herhangi biri çocuk hekimi
tarafından fark edildiği zaman hasta çocuk Kardiyoloji uzmanına gönderilir.
Anne ve babalar da kendileri bu bulguları fark ederlerse Kardiyoloji uzmanına
başvurabilirler.

 

 6
- Çocuklarda kalp hastalıkları nasıl tedavi edilir? Hangi durumlarda ameliyat
veya kalp nakli gereklidir ?

 

Çocuklarda doğumsal kalp hastalıklarının
büyük kısmında tedaviye gerek olmadan

hastalığın doğal seyri izlenir, hiç
tedavi gerekmez. Bazı hastalarda kardiyolojik izleme

sırasında bebeğin gelişimini engelleyecek
veya ona zarar verecek durumlarda girişim (girişimsel kalp kateterizasyonu yolu
ile ameliyatsız tedavi yöntemi) veya kalp

ameliyat gerekebilir. Büyük delikler,
önemli kapak ve damar darlıkları, önemli kapak

hastalıkları girişim ve ameliyat
gerektirebilir.

 

Morarma ile giden kompleks doğumsal
hastalıklarda tek operasyon veya değişen zamanlarda aşamalı operasyonlar
gerekebilir. Kalp nakli çok seyrek başvurulan bir tedavi olup kalp kasının tamamen
bozulduğu hastalıklarda (kardiyomyopati vs.) ve  bazı kompleks doğumsal
hastalıklarda başvurulan bir tedavidir.

 

7 -
Kalp hastası bir çocuğun normal bir yaşam sürmesi mümkün mü?

 

Çocuklarda doğumsal kalp hastalıklarının
büyük kısmında tedaviye gerek olmaz,

çocuk kardiyoloji uzmanı tarafından
klinik muayene, EKG ve EKO ile izlenirken

hastalığın doğal seyri sırasında çocuğun
gelişimi hiç etkilenmez, büyük kısmında

yaşam süresi ve kalitesi normal çocuklar
gibidir. Daha az bir kısmında tam tedavi ile

normal çocuklar gibi yaşaması sağlanır,
sadece olası gelişebilecek durumlar için

kardiyoloji takiplerine devam edilir.
Bazı daha seyrek olan hastalıklarda tedavi ile

yaşam kalitesi düzeltilebilir ancak
tamamen normal bir yaşam sürmesi

mümkün olmaz, yaşam süresi de hastalığın
ve tedavinin tipine göre kısalabilir, nihai

yaşam umudu azalabilir.

 

8 -
Kalp hastası çocukların anne babaları nelere dikkat etmeli?

 

Anne ve babaların bebeklerin doğumdan
sonraki rutin takiplerini düzenli yaptırmaları kalp

sağlığı açısından önemlidir çünkü çocuk
hekimi belirtileri fark ettiği zaman hastayı çocuk

Kardiyoloji uzmanına yönlendirir. Kalp
hastalığı olanlarda enfeksiyon hastalıklarından

korunma, aşıların düzenli yapılması, iyi
beslenme ve bakım sağlam bebeklerde olduğundan daha da önemlidir. Bunların
dışında hastalığın cinsine göre bazı hastalığa ait ayrıca dikkat edilecek
durumlar olduğunda çocuk Kardiyoloji uzmanı bu önlemler hakkında aileyi
bilgilendirecektir.